mezaj

مزاج‌شناسی

یکی از علومی است که از دیر زمان مورد توجه عام و خاص بوده مزاج شناسی  می باشد, مزاج شناسی علمی بسیار وسیع و گسترده است که کاربردهای فراوانی برای تشخیص و درمان مشکلات جسمی و روحی دارد. در حقیقت مزاج تمامی جنبه های زندگی ما تحت تاثیر طبیعت بدنمان قرار دارد.

اگر هر انسانی بر طبق طبع و مزاج خویش غذا میل کند، کم تر بیماری به سراغ او خواهد آمد. شناخت طبع بر هر فردی لازم و ضروری است و از طریق آن، می توان بسیاری از مشکلات که معمولاً برای انسان پیش می آید پیشگیری کرد.

انواع مزاج‌ها

نظام طبیعت بر پایه 4 عنصر اصلی آفریده شده است که عبارتند از: آتش، هوا، آب و خاک. این چهار عنصر در بدن انسان به 4 خلط (اخلاط اربعه: صفرا، دم، بلغم و سودا) تبدیل می‌شوند و هر یک تاثیرات خاصی در بدن انسان ایجاد می‌کند.

بر اساس طب سنتی9 نوع مزاج کلی وجود دارد:

  1. مزاج معتدل
  2. مزاج سرد
  3. مزاج گرم
  4. مزاج تر
  5. مزاج خشك
  6. مزاج گرم وتر
  7. مزاج گرم وخشك
  8. مزاج سرد وتر
  9. مزاج سرد وخشك

علائم مزاج گرم و تر (دموی)

افراد با این مزاج دارای رنگ پوست گندم گون یا گلگون هستند و پوست نرم ، مرطوب و گرمی دارند و منافذ پوستی درشتی دارند که از علایم آن خوب عرق کردن است.موی سر این افراد درشت و قابل انعطاف و داراي پيچ درشت است و رنگ مویشان تیره و روشن و معمولا پر مو هستند و رنگ چشم(سفیدی) ) با گرايش قرمز است ،رنگ مردمك ميشي تيره و سياه است.

افراد با مزاج گرم و تر اشتهاي زياد و خوراك خوبي دارند این گونه افراد نفخ معده ، یبوست، بوی بد دهان، بوی بد مدفوع، قار و قور شکم ندارند .این افراد گرايش به شيريني كم دارند و گرايش به شوري هم بسيار اندك است. گرايش به ترشي  نیز كم دارند. مزه دهان این افراد،‌ شيريني صبحگاهي است، دهانشان كم رطوبت است و كم تشنه مي‌شوند

افراد دموي بايد غذاهاي خنک و سردي مثل آش انار، آش آلو، آب زرشك خيار، مركبات و ماست و… مصرف كننده تا حرارت بدن تعديل شود. اگر فرد دموي همراه با غذاي گرم مثل شيريني‌جات از مواد و اغذيه سرد استفاده نكند دچار جوش و خارش بدن، گرفتگي، بيقراري، كهير، سوزش ادرار، سوزش سر دل، و آفت دهان خواهد شد.

علائم مزاج گرم و خشک (صفراوی)

رنگ پوست این افراد گرايش به زردي دارد، سفيدي چشم سفيد با گرايش زرد است، مردمك چشم ميشي روشن است، موي سر، خشك و ضخيم و برجسته است، رنگ مو، سياه و خرمايي است و صفراوي‌ها غالباً كم‌مو هستند افراد با این مزاج دارای پوستي خشك و بدون رطوبت، داراي منافذ پوستي درشت، رگهاي دست گاهي آشكار و گاهي پنهان هستند،.

افراد صفراوي كم اشتها هستند،این افراد نفخ معده، یبوست، بوی بد دهان، بوی بد مدفوع، قاروقور شکم  ندارند و تمایل به خوردن سردی ها دارند و از گرمی ها گریزانند.صفراوی ها گرایش به خوردن شیرینی و شوری هم ندارن و اغلب گرایش به ترشی دارند مزه ی دهان صفراوی ها تلخ صبحگاهی است و غالباً دهان خشك و تشنه است

افراد صفراوي غالباً در اثر حجامت تعديل مزاج يافته و رنگ و رويي به مراتب روشن‌تر از قبل خواهند داشت، اشتهاي آنان با حجامت افزايش مي‌يابد و در صورت تكرار حجامت فربه و چاق خواهند شد.

علائم مزاج سرد و تر (بلغمی)

افراد با این مزاج دارای پوستی نرم و مرطوب هستند دارای پوستی با منافذ ریز هستند و تعرق در این افراد کم است. سفيدی چشم ، سفيد بی حال ، مردمک آبی و روشن دارای موهاي نرم و نازک و لخت با رنگ زرد ، بور و خرمايی روشن و سفيد و اکثر افراد بلغمي بی مو هستند.

این افراد اشتهای زياد و خوراک فراوان دارند دهانی بی مزه ، مرطوب و پر آب دارند  . توان هضم غذا در آنان كم است ، معده نفاخی دارند ، گاهی يبوست دارند و گرايش به شيرينی و شوری زیادی دارند.

افراد با این مزاج  تمایل به سردی ها ندارند و در عوض به شدت به گرمی ها  و ترشی ها تمایل دارند .بوی بد دهان و بوی بد مدفوع ندارند.این افراد قار و قور شکم دارند

اگر بلغمی در سر اضافه شد بلاهت و حماقت ايجاد مي‌كند كه در اثر افزايش سردی در سر است ، تمام داروهای افزايش حافظه گرم هستند ، اوج سردی در مغز آلزايمر پديد می آورد. ( البته سرد و خشک ).

افراد بلغمی  باید سردی جات را همراه با گرمی میل نمایند.

روغن نباتی ، كره گياهی ، نوشابه ، برنج ، گوشت گاو، سوسيس و كالباس و فرآورده‌های اين چنينی بلغم زا هستند و همه افراد به خصوص بلغمی‌ها باید از  مصرف اين گونه مواد پرهيز كنند.

علائم مزاج سرد و خشک (سوداوی)

افراد با این مزاج دارای رنگ پوست تیره هستند و دارای منافذ پوست متوسط  هستند رنگ چشم(سفیدی) سفید تیره است رنگ مردمک ميشي و قهوه‌اي است. موي سر، خشک و ضخيم يا مجعد است، رنگ مو، سياه مات و جوگندمي است و فرد سوداوي معمولاً كم مو است

اشتها افراد سوداوی زیاد ولی خوراکشان کم است این افراد نفخ معده زیاد دارند و گرایش به خوردن شوری و شیرینی دارند و گرایشی به ترشی ندارند.این افراد تمایل به خوردن سردی ها ندارند و تمایل به خوردن گرمی ها دارند.بوی بد دهان، بوی بد مدفوع ندارند و قار و قور شكم دارند. مزه دهان صبحگاهان شور مزه است و دهان، خشك و كم آب است

.

سودا چون سرد و خشک است افراد سوداوي بايد از غذاهاي سرد و خشك پرهيز كنند و در عوض از غذاهاي گرم و تر مثل عسل استفاده نمايند. غذاهاي سرد و خشك مثل برنج كه بدن را با افت رطوبت مواجه مي‌كند، مهم ترين عامل يبوست است (به خاطر دفع رطوبت)

سایر مزاج‌ها

علائم سایر مزاج‌ها ترکیبی از علائم بالاست. مثلا علائم مزاج سرد برآیندی از علائم مزاج «سرد و خشک» و مزاج «سرد و تر» است.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *